ทำความรู้จัก Sleepmaxxing ภาวะที่ ยิ่งพยายามนอนให้สมบูรณ์แบบ "อาจนอนแย่ลง"

ยิ่งพยายามนอนให้หลับ "อาจนอนแย่ลง"

แล้วทำไม การพยายามนอนให้ “ดีที่สุด” อาจกลายเป็นนอนไม่หลับแทน ?

ช่วงนี้หลายคนเริ่มจริงจังกับการนอนมากขึ้น ทั้งดู Sleep Score, เช็ก Deep Sleep / REM, ใส่ Smartwatch หรือ Smart Ring ก่อนนอน รวมถึงลองแมกนีเซียม เครื่องทำเสียงช่วยนอน หรือสารพัดวิธีเพื่อทำให้การนอน “มีประสิทธิภาพที่สุด”

พฤติกรรมแบบนี้ถูกเรียกว่า Sleepmaxxing การพยายามปรับทุกอย่างเกี่ยวกับการนอนเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด

ฟังดูเหมือนเป็นเรื่องดี แต่ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อเราเริ่ม หมกมุ่นกับตัวเลขและพยายามนอนให้สมบูรณ์แบบเกินไป

จากข้อมูลที่ BBC รายงาน ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนพบว่า บางคนเริ่มวิตกกังวลเพราะคะแนนการนอนจากอุปกรณ์ เช่น ตื่นมาเห็นคะแนนต่ำ ทั้งที่ตัวเองรู้สึกว่านอนโอเค ก็กลับคิดทันทีว่า “เมื่อคืนเรานอนไม่ดีแน่ ๆ”

และความกังวลแบบนี้อาจพัฒนาไปสู่สิ่งที่เรียกว่า Orthosomnia หรือภาวะที่หมกมุ่นกับการพยายามทำให้การนอน “สมบูรณ์แบบ” จนสุดท้ายความเครียดและความกังวลกลับทำให้นอนหลับยากกว่าเดิม

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ Sleep Score ไม่ใช่มาตรฐานทางการแพทย์โดยตรง คะแนนที่เราเห็นจากแต่ละแบรนด์ถูกคำนวณด้วยอัลกอริทึมของผู้ผลิต และอุปกรณ์สวมใส่ส่วนใหญ่ไม่ได้วัดการทำงานของสมองโดยตรงเหมือนการตรวจการนอนในโรงพยาบาล

ดังนั้นตัวเลขเหล่านี้จึงเหมาะสำหรับใช้ดู แนวโน้มโดยรวม มากกว่าจะใช้ตัดสินว่า “เมื่อคืนเรานอนดีหรือไม่ดี” แบบ 100%

ที่น่าสนใจคือ มีงานวิจัยที่ทดลองให้คนเห็น “คะแนนการนอน” ที่ถูกสุ่มขึ้นมา ผลปรากฏว่าคนที่ถูกบอกว่าตัวเองนอนไม่ดี รายงานว่ารู้สึกเหนื่อยและตื่นตัวน้อยลงในวันถัดมา แม้ว่าคะแนนนั้นจะไม่ได้มาจากคุณภาพการนอนจริงเลยก็ตาม

พูดง่าย ๆ คือ บางครั้ง ตัวเลขอาจทำให้เรารู้สึกแย่กว่าการนอนจริงเสียอีก

แล้วควรทำยังไง?

ไม่จำเป็นต้องเลิกใช้ Smartwatch หรืออุปกรณ์ติดตามการนอนทั้งหมดครับ แต่ควรใช้มันเป็น ข้อมูลประกอบ ไม่ใช่คำตัดสิน และให้ความสำคัญกับพื้นฐานง่าย ๆ มากกว่า เช่น ห้องนอนค่อนข้างเย็น มืดและเงียบ รับแสงแดดช่วงเช้า ออกกำลังกายสม่ำเสมอ กินอาหารที่ดี และรักษาเวลานอนให้เหมาะสม

เพราะสุดท้ายแล้ว การนอนที่ดี ไม่จำเป็นต้องได้ 100 คะแนนทุกคืน

บางคืนหลับไม่เต็มที่บ้างเป็นเรื่องปกติ สิ่งสำคัญกว่าตัวเลขบนหน้าจอ คือคุณตื่นมาแล้วรู้สึกอย่างไร และคุณภาพชีวิตในช่วงกลางวันเป็นอย่างไรนั่นเอง